لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

با توجه به اینکه مشخصه های متعددی در آنالیز کیفی آب اندازه گیری می شود، روش شاخص کیفی آب (Water Quality index) از میان شاخص های عمومی کیفی آب دارای بیشترین کاربرد بوده و برای شاخص بندی کیفی حوزه آبریز سد لتیان از آن استفاده گردیده است. تعیین وضعیت آب رودخانه جاجرود و لتیان به عنوان یکی از منابع مهم آبی شرب تهران بزرگ، با توجه به ویژگی ها و تحولات جمعیتی در آن منطقه اهمیت فراوان دارد. این تحقیق براساس نتایج اندازه گیری های صورت گرفته توسط شرکت آب و فاضلاب تهران و مرکز تحقیقات آب و انرژی در تعدادی از ایستگاه های حوزه آبریز سد، به صورت جداگانه به سه روش شاخص بندی کیفی رودخانه و آب خروجی سد لتیان صورت گرفته است. بر اساس نتایج این شاخص بندی، کیفیت آب در به صورت نقاط مجاور مراکز جمعیتی به دلیل ورود آلاینده های میکربی و وجود ذرات معلق جامد و افزایش کدورت افت دارد؛ همچنین نتایج این شاخص بندی ها با یکدیگر مقایسه و تحلیل شده است.

شناخت ویژگی های طبیعی هر منطقه، بخصوص آب و هوا می تواند در امر برنامه ریزی و آمایش آن سرزمین نقش عمده ای ایفا نماید و پهنه   بندی اقلیمی (یعنی شناسایی پهنه  هایی که دارای آب وهوای یکسانی باشند) جهت دستیابی به توسعه همه جانبه در ابعاد مختلف زمانی- مکانی ضروری می باشد. دراین راستا وجود توان های محیطی، اقتصادی، کشاورزی و صنعتی (طرح های عظیم نفت و گاز و پتروشیمی) در استان و بهره برداری بهینه ازآنها و نیز پیش بینی وقوع حوادث طبیعی، چون سیل و خشکسالی و....، ضرورت شناخت صحیح شرایط جوی و ویژگی های آب و هوایی مناطق مختلف و در نهایت پهنه بندی اقلیمی استان بوشهر را بویژه برا ی برنامه ریزان آشکار ساخته است.این پژوهش با استفاده از حجم نمونه آماری اطلاعات هواشناسی سال های (1951تا 2000 میلادی) برای ایستگاه های قدیمی (بوشهر، شبانکاره، دیر، گناوه و برازجان) و اطلاعات هواشناسی سال های (1970 تا2000) برای ایستگاه های جدید (بوشهرساحلی، بندرطاهری) و همچنین بعضی ایستگاه های پیرامونی منطقه به پهنه  بندی اقلیمی ( سنتی و جدید ) استان بوشهر پرداخته  است.بررسی ها نشان داد  که در پهنه  بندی استان با روش های تجربی، توانایی سیستم  های پهنه بندی دمارتون با تفکیک استان به دو ناحیه اقلیمی (خشک و نیمه خشک)، سلیانینوف با دو ناحیه اقلیمی (بیابانی و استپی خشک) و کوپن با دو ناحیه اقلیمی (خشک جنب حاره و نیمه خشک جنب حاره) از سایر روش های پهنه بندی تجربی بیشتر است.با توجه به نارسایی های موجود در روش های طبقه بندی تجربی، برای پهنه بندی اقلیمی استان بوشهر از شیوهای جدید طبقه بندی متکی بر تکنیک های آماری تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای به روش ( Ward) استفاده شده است; که اثرات متقابل تعداد زیادی از عناصر اقلیمی را ملاک تقسیم بندی قرار می دهد و به کمک نرم افزارهای (Excel)، (S-plus) و (Surfer) بر روی ماتریس30 *114 در مساحت23167 کیلومتری استان بوشهردرمقیاس زمانی12 ماهه و سالانه پهنه بندی انجام گرفت. نتایج بررسی ها نشان داد  که مهمترین عوامل تشکیل دهنده اقلیم استان بوشهر به ترتیب اهمیت عبارتند از: 1ـ عامل رطوبی ـ بادی 2ـ عامل ابری ـ بارشی 3 ـ عامل گرمایی ـ دید 4ـ عامل بادی ـ غباری و نواحی اقلیمی استان بوشهر به شرح زیر تقسیم بندی می شود: 1ـ ناحیه دشتی 2ـ ناحیه پارس جنوبی 3ـ ناحیه ساحلی 4ـ ناحیه کوهستانی شمال شرقی 5 ـ ناحیه گناوه ای ـ دشتستانی 6 ـ ناحیه دیلمی.

وقوع پدیده روانگرایی به طور معمول پیامدهایی نظیر ناپایداری سازه ها، نشست متقارن و یا نامتقارن، کاهش باربری شالوده های سطحی و شمع ها و افزایش نیروهای جانبی به سازه های نگهبان را به دنبال دارد. به این دلیل برای مقابله با آثار مخرب این پدیده، شناسایی مناطق مستعد روانگرایی بسیار ضروری است. این شناسایی می تواند به شکل پهنه بندی که در آن ظرفیت خطر در مناطق مختلف تعیین می شود انجام گیرد. در این مقاله، نتایج بررسی های به عمل آمده در زمینه پهنه بندی ظرفیت روانگرایی در استان لرستان ارایه شده است. این پهنه بندی بر اساس توصیه های ارایه شده در راهنمای پهنه بندی خطرات ژئوتکنیک لرزه ای و مهندسی زلزله انجام گرفته است. نتایج مطالعات انجام یافته بیانگر آن است که دشت های استان لرستان، بسته به نوع و بافت نهشته ها و سطح آب زیرزمینی، دارای پتانسیل خطر از کم تا زیاد را دارند.

برای پهنه بندی نواحی اقلیمی استان خوزستان از یازده متغیر اقلیمی وابسته به رطوبت، دما و بارش از سیزده ایستگاه هواشناسی سینوپتیک استفاده شد. ابتدا یک ماتریس 13´11، ایستگاه ها در سطر و متغیرها در ستون تشکیل گردید. سپس این ماتریس طی فرایند میان یابی کریچینگ با استفاده از نرم افزار surfer، به ماتریس دیگری با ابعاد 616´11 تبدیل شد (ایستگاه ها در سطر و متغیرها در ستون). آنگاه داده های ماتریس مذکور به عنوان ورودی تحلیل مولفه اصلی و تحلیل خوشه ای مورد استفاده قرار گرفت. از تحلیل مولفه های اصلی برای شناخت مولفه های سازنده پهنه های اقلیمی و از تحلیل خوشه ای به روش ادغام وارد برای تفکیک پهنه ها استفاده شد و با استفاده از این روش 5 خوشه مشخص شد که هر خوشه بیانگر یک پهنه است. نتایج حاصل از تحلیل عاملی بر روی یازده متغیر اقلیمی در مقیاس ماهانه در استان خوزستان نشان داد که چهار عامل در ایجاد شرایط اقلیمی منطقه نقش اساسی دارند. این عوامل به ترتیب اهمیت عبارتند از: 1- عامل گرمایی 2- عامل بارش زمستانی 3- عامل بارش پاییزی 4- عامل رطوبتی. با انجام تحلیل خوشه ای بر روی مقادیر عاملی، پنج پهنه اقلیمی در استان خوزستان مشخص شد. لازم به ذکر است که شرایط متنوع اقلیمی و آرایش مکانی نواحی اقلیمی در استان، بیانگر نزدیکی به دریا و مناطق خشک کشورهای عراق و عربستان و گستردگی آن به سمت ارتفاعات زاگرس است.